Spelregels klaverjassen: zo speel je klaverjas

Kaartwaarden: rangorde en punten

Samen zijn de kaarten 152 punten waard. De laatste slag levert 10 punten extra op, dus een hand is 162 punten. Let op: de tien is hoger dan de heer.

Delen en troef kiezen

• Iedere speler krijgt 8 kaarten, meestal gedeeld als 3-2-3, soms als 4-4. De speler links van de gever komt als eerste uit, ongeacht wie de troef kiest.
• Er zijn verschillende manieren om troef te bepalen; spreek vooraf af welke je gebruikt. Bij vrije keuze mag ieder om de beurt een troefkleur kiezen of passen; past iedereen, dan moet de speler links van de gever kiezen. Bij Utrechts (verplicht spelen) moet de speler links van de gever altijd een troefkleur kiezen. Ook kan de troefkleur worden bepaald door een kaart om te draaien.
• Bij Klaverjasmaat wordt een troefkleur willekeurig voorgesteld. Vanaf de speler die uitkomt zegt iedere speler om de beurt spelen of passen; wie als eerste speelt, speelt op die kleur. Past iedereen, dan moet de speler die uitkomt een andere kleur als troef kiezen.
• Het team van de speler die de troef kiest, is de spelende partij. Het andere team verdedigt.

Speelvolgorde en slagen

• Er wordt met de klok mee gespeeld. De speler links van de gever komt uit en iedere speler legt één kaart bij.
• De hoogste troef wint de slag. Ligt er geen troef in de slag, dan wint de hoogste kaart van de gevraagde kleur.
• Wie de slag haalt, komt uit voor de volgende slag. Een hand bestaat uit 8 slagen.
• Na elke hand schuift de gever één plaats door naar links, en daarmee ook de speler die uitkomt.

Bekennen, introeven, overtroeven en ondertroeven

Hier verschillen de varianten het meest. Dit zijn de Amsterdamse regels, zoals Klaverjasmaat ze speelt.

Bekennen

Heb je de gevraagde kleur, dan moet je die bijspelen.

Troef gevraagd

Wordt er troef gevraagd, dan moet je hoger troeven dan de hoogste troef in de slag als dat kan, ook als die troef van je maat is. Kun je niet hoger, dan speel je een lagere troef.

Introeven

Kun je niet bekennen en heeft een tegenstander de slag, dan moet je troeven als je troef hebt.

Overtroeven

Heeft een tegenstander al ingetroefd, dan moet je een hogere troef spelen als je die hebt.

Maat heeft de slag

Kun je niet bekennen en heeft je maat de slag, dan mag je elke kaart spelen. Je hoeft dan niet te troeven.

Ondertroeven

Een troef spelen die lager is dan een troef die al in de slag ligt, mag alleen als je niets anders kunt: als je alleen nog lagere troeven hebt. Dat geldt ook als je maat de slag heeft. Kun je niet overtroeven en heb je andere kaarten, gooi dan een kaart van een andere kleur af.

Verzaken

Wie een kaart speelt die volgens deze regels niet mag, verzaakt. Hoe verzaken wordt bestraft, verschilt per club of tafel; spreek het vooraf af. Bij Klaverjasmaat kun je geen ongeldige kaart spelen; het spel legt uit waarom niet.

Voorbeeld. Harten is troef. West komt uit met schoppen aas, je maat Noord bekent met schoppen 7 en Oost troeft in met harten vrouw. Jij (Zuid) hebt geen schoppen. Heb je harten 7 en harten boer, dan moet je overtroeven met de boer. Heb je alleen harten 7 en verder klaveren, dan gooi je een klaver af: ondertroeven met de 7 mag niet.

Amsterdams of Rotterdams klaverjassen

Het verschil tussen de varianten zit in de regels voor het troeven. Klaverjasmaat speelt volgens de Amsterdamse regels.

Roem: bonuspunten

• Voor een reeks geldt de gewone volgorde 7, 8, 9, 10, boer, vrouw, heer, aas, ook in troef. Troef 9, 10 en boer is dus drie op een rij.
• Roem telt alleen binnen één slag en gaat naar het team dat die slag haalt. Vier zevens, achten of negens tellen niet als roem.
• Volgens de regels moet het team dat de slag haalt de roem melden, anders telt hij niet. Klaverjasmaat telt roem automatisch.

Puntentelling: nat, pit en het scoreblok

• Na de achtste slag telt elk team de punten van zijn kaarten, plus 10 voor de laatste slag, plus roem.
• De spelende partij moet meer punten (inclusief roem) halen dan de tegenstanders. Lukt dat niet, ook niet bij gelijke stand, dan is ze nat (of beet): de spelende partij krijgt 0 en de tegenstanders krijgen 162 punten plus alle roem van beide teams. Zonder roem heb je dus minstens 82 punten nodig.
• Pit (of mars): haalt een team alle 8 slagen, dan krijgt het 100 roem extra.
• Een spel heet een boom en duurt 16 handen; het team met het hoogste totaal wint. Sommige spelers spelen in plaats daarvan tot een afgesproken score, bijvoorbeeld 1500 punten. Klaverjasmaat houdt de stand bij op een scoreblok met de kolommen wij en zij.

Strategie en tips

Hoe het advies van Klaverjasmaat speelt

Er is niet één juiste strategie. Dit zijn de vuistregels die het advies en de computerspelers van Klaverjasmaat gebruiken.

Spelen of passen

De computerspelers spelen op de voorgestelde troef als ze bijvoorbeeld dit hebben:

• de troefboer, de nel en een aas;
• de troefboer, een aas en minstens vier troeven;
• zes of meer troeven.

Bij elke hand legt het advies uit waarom het zou spelen of passen.

Troef trekken

Speelt het eigen team, dan probeert het advies eerst de troeven bij de tegenstanders weg te halen: met de hoogste troef die nog in het spel is als je die hebt (eerst de boer, dan de nel), en anders met een lage troef. Er zijn 8 troeven, dus het loont om mee te tellen.

Vrije kaarten spelen

Heb je de hoogste kaart die nog in een niet-troefkleur zit (vaak de aas, daarna de tien), dan raadt het advies aan daarmee uit te komen, te beginnen met je kortste kleur.

Laag bijspelen

Kun je een slag niet winnen, dan speel je met je laagste kaart de minste punten weg. Moet je introeven terwijl er nog geen troef ligt, dan is een lage troef genoeg. Let op: in troef zijn de nel en de boer juist hoog.

Seinen en afseinen

Seinen hoort bij het spel. Kun je niet bekennen, dan kan de kaart die je afgooit je maat iets vertellen. Een veelgebruikte afspraak is kleur seinen:

• een lage kaart (7, 8 of 9): ik heb de aas, de hoogste kaart van deze kleur;
• een plaatje (boer, vrouw of heer): speel deze kleur liever niet naar me toe (afseinen).

Een andere afspraak is tegenkleur seinen: met een kaart laten zien dat je sterk bent in de andere kleur van dezelfde kleur rood of zwart, dus bijvoorbeeld harten afgooien voor ruiten. Spreek vooraf af welk systeem je gebruikt en vertel het ook aan de tegenstanders. Klaverjasmaat gebruikt kleur seinen als de maat de slag heeft, met één extra afspraak: je hoogste kaart afgooien betekent dat je ook de op één na hoogste hebt.

Roem maken en voorkomen

Probeer roem te maken in slagen die jouw team haalt, en leg geen roem bij in een slag die de tegenstanders halen.

Klaverjasbegrippen

Veelgestelde vragen